Элтияр Александров (чӑн ячӗ — Алексей Анатольевич Александров) — чӑваш журналисчӗ, фольклорисчӗ, этноблогерӗ, ҫыравҫи тата музыканчӗ. Элтияр пултарулӑх суя ячӗпе паллӑ.

Пурнӑҫӗ

Алексей Анатольевич Александров 1996 ҫулхи ҫӗртмен 7-мӗшӗнче Чӑваш Республикинчи Тӑвай районӗнчи Ураскасси ялӗнче ҫуралнӑ.

Пӗрремӗш сӑввисемпе юмахӗсене ҫиччӗмӗш класра ҫырма пуҫланӑ. Темиҫе вӗренӳ заведенийӗнче пӗлӳ илнӗ. Хусан патшалӑх медицина университетӗнче, И. Н. Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университетӗнче, Ф. П. Павлов ячӗллӗ музыка училищинче, Чӑваш патшалӑх культура тата искусство институтӗнче вӗреннӗ. Ҫавӑн пекех Йошкар-Олари Мари патшалӑх университетӗнче пӗлӳ илнӗ.

Раҫҫей ӑслӑлӑх академийӗн Ҫӗпӗр уйрӑмӗнчи Филологи институчӗн ӑслӑлӑх ӗҫченӗ пулса ӗҫленӗ. Ҫӗпӗр халӑхӗсен фольклор секторӗн кӗҫӗн ӑслӑлӑх ӗҫченӗ пулнӑ. 2026 ҫул тӗлне И. Н. Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университетӗнче чӗлхе пӗлӗвӗ енӗпе аспирантурӑра вӗренет.

«Чӑваш Ен» наци телерадиокомпанийӗн аслӑ редакторӗ тата тишкерӳҫи пулса ӗҫлет. Чӑваш наци телевиденийӗнче «Ир пулсан» ирхи телекӑларӑма ертсе пырать. Ҫавӑн пекех интеллектуаллӑ пӗлӳ паракан «Чӑвашла калаҫар» проектне ертсе пырать. «Итле те кур» телепроектӑн ертӳҫи шутланать.

Чӑваш наци радиовӗнче тухакан ҫав ятлӑ радиокӑларӑм ҫинче никӗсленнӗ «Тӑван ӑс-хакӑл» подкаста ертсе пырать. Подкастра Чӑваш патшалӑх гуманитари ӑслӑлӑхӗсен институчӗн ӑсчахӗсемпе пӗрле чӑваш халӑхӗн историйӗпе культурин тӗрлӗ енӗсене ҫутатаҫҫӗ. Подкаст чӑвашла тата вырӑсла тухать.

Пултарулӑхӗ

2025 ҫулта Мускавра Элтияр Александровӑн пӗрремӗш кӗнеки — «Чувашские мифы. От озера Аль и праздника Сурхури до бога зла Шуйттана и хана волков» (Чӑваш мифӗсем. Эл кӳллипе Сурхури уявӗнчен пуҫласа Шуйттан усал туррипе кашкӑрсен ханӗ таран) пичетленсе тухнӑ. Кӗнекен презентацийӗ Чӑваш наци библиотекинче иртнӗ. Мероприятие Эллада Данилова ертсе пынӑ.

Чӑваш кӗнеке издательствинче «Вуникӗ утӑм» кӗнеке кун ҫути курнӑ. Пуххине Арҫури, Аҫтаха пек чӑваш мифологийӗнчи сӑнарӗсене халалланӑ прозӑпа ҫырнӑ сӑвӑсем кӗнӗ. Автор Акатуй, Улӑх, Сӗрен уявӗсене те тимлӗх уйӑрнӑ. Авалхи Пӑлхар хули ҫинчен ҫырнӑ сӑвӑ кӗнӗ. Юлашки сыпӑкра тӗп сӑнар пурнӑҫ пӗлтерӗшӗ ҫинчен шухӑша путать те вун пӗр утӑм тӑвать, кашни ҫӗнӗ утӑм хыҫҫӑнах хӑйӗншӗн мӗн те пулин ҫӗннине уҫать.

Александров халӑх тетелӗсенче чӑваш культурине халалланӑ блогсем ертсе пырать. Чи хастар площадка ВКонтактери страница шутланать. Дзен платформи ҫинче «Элтияр с радио» блог ертсе пырать. Блогра чӑвашсен тӗнӗ, мифологийӗ, чӗлхи тата историйӗ ҫинчен ҫырнӑ автор текстӗсем вырнаҫнӑ.

Чӑваш фольклорне пухакан экспедицисене хутшӑннӑ. 2026 ҫулта Чӑваш Енре иртнӗ Born From Culture проекта хутшӑннӑ.

Проектсене хутшӑнни

• Чӑваш наци телевиденийӗнчи «Ир пулсан» ирхи телекӑларӑмӑн ертӳҫи.
• «Чӑвашла калаҫар» проектӑн ертӳҫи.
• «Итле те кур» телепроектӑн ертӳҫи.
• «Тӑван ӑс-хакӑл» подкастӑн ертӳҫи.
• Чӑваш наци телевиденийӗн фольклор экспедицийӗсене хутшӑнаканӗ.
• Чӑваш Енри Born From Culture проект (2026).

Библиографи

• «Чувашские мифы. От озера Аль и праздника Сурхури до бога зла Шуйттана и хана волков» (2025, Мускав).
• «Вуникӗ утӑм» (Чӑваш кӗнеке издательстви).